Malta – praktyczny przewodnik (dużo zdjęć!)

Malta to całkiem popularny kierunek na wakacje wśród Polaków. Jeśli planujesz wczasy na Malcie, koniecznie przeczytaj ten poradnik.

Malta była pierwszym krajem, do którego marzyłem się przeprowadzić po pierwszej krótszej wizycie 🙂

Mieszkając na Malcie codziennie obcowałem z Maltańczykami, pracowałem oraz zwiedzałem wszystkie atrakcje kraju. Brałem udział w bardzo dużej ilości wydarzeń kulturalnych w różnych częściach wyspy, więc postanowiłem podzielić się wiedzą na temat tego wyjątkowego kraju w tym wpisie 🙂 Jeśli nigdy nie słyszałeś o tym kraju lub planujesz wakacje na Maltę, ten poradnik jest właśnie dla Ciebie! 🙂

W tym poradniku znajdziesz wszystko na temat planowania podróży na Maltę – od informacji ogólnych, po wybranie bazy wypadowej,  transport, główne atrakcje, a także ceny. Znajdziesz tu także mnóstwo zdjęć wszystkich miejsc wartych odwiedzenia 🙂

Malta – informacje ogólne

Położenie, powierzchnia i ukształtowanie terenu

Malta to wyspiarskie państwo położone w Południowej Europie, usytuowane ok. 80 km na południe od Sycylii i zaledwie 280 km od afrykańskiej Tunezji ze stolicą w Valletcie – jedną z najmniejszych na świecie.

W skład archipelagu wchodzą 3 zamieszkanie wyspy: Malta (o powierzchni 246 km²), Gozo (67 km²) oraz niewielka Comino (niecałe 3 km²), a także kilka niezamieszkałych. Całkowita powierzchnia kraju wynosi 316km2, czyli jest niewiele większa od Szczecina.

Malta jest w zdecydowanej większości krajem nizinnym, lecz miejscami bardzo pagórkowatym, co znacznie utrudnia jazdę rowerem w niektórych miejscowościach. Najwyższe wzniesienia znajdują się w południowo-zachodniej części Malty.

Malta nie posiada stałych rzek.

Ludność

Kraj zamieszkuje nieco ponad 450 000 osób, czyli mniej więcej tyle co Gdańsk lub nieco więcej niż Szczecin 🙂

Członkostwo w UE

Malta dołączyła do Unii Europejskiej tak jak Polska, w roku 2004.

Waluta

Walutą obowiązującą od 2008 na wyspach jest Euro. Euro wyparł wcześniejszą lirę maltańską.

Język

Malta posiada 2 języki urzędowe: maltański oraz angielski. Język maltański jest całkiem zrozumiały dla Arabów, jednak pisany jest on alfabetem łacińskim. Zdecydowana większość ludzi jest dwujęzyczna.

Maltańczycy mają bardzo różne akcenty swojego angielskiego. Część z nich ma bardzo brytyjski akcent, część z nich arabski, a pozostali włoski. Mieszkając z maltańską rodziną oraz rozmawiając z setkami Maltańczyków mogę stwierdzić, iż właściwie każdy Maltańczyk potrafi bardzo dobrze mówić po angielsku, często biegle, jednak nie zawsze. Maltańczycy czasami robią błędy po angielsku.

Nie każdy Maltańczyk zna maltański, w szczególności ci z młodszego pokolenia. Znajomość języków wśród Maltańczyków zależy głownie od tego, do jakiej szkoły rodzice posyłają swoje dzieci. Jeśli szkoła kładzie nacisk na angielski, bardzo możliwe, że uczeń nie będzie znał maltańskiego.

Język maltański jest jednym z najbardziej egzotycznych języków Europy. Poza Maltą praktycznie nikt się go nie uczy.

Religie

Dominującą religią kraju jest katolicyzm. Malta to jeden z najbardziej katolickich krajów świata po Watykanie 🙂 Katolikami na Malcie jest ok. 90% mieszkańców kraju. Malta jest ostatnim krajem europejskim, który zezwolił na wzięcie rozwodu. Jest to możliwe dopiero od 2011r.

Istnieje bardzo niewielki procent wyznawców Islamu, na wyspie znajduje się zaledwie jeden meczet w miejscowości Paola.

Jak tanio dostać się na Maltę?

Są 3 opcje.

1 Samolotem

Wizzairem: z Warszawy-Okęcia lub Katowic-Pyrzowic

Ryanairem: z Berlina-Schönefeld, Krakowa, Poznania, Wrocławia i Gdańska

Można też kombinować loty z jedną przesiadką, np. przez Kolonię, Rzym czy Mediolan, jednak na pewno wygodniejszy będzie lot bezpośredni. Lot z Berlina trwa ok. 3 godzin.

2 Promem

Promy do stolicy Malty Valletty wypływają z Sycylii, a dokładniej z Katani. Jest to dość droga opcja. Taniej wyjdzie na pewno samolotem, jednak przy dłuższym spędzaniu Sycylii połączenie wypadu z podróżą na Maltę nie jest złym pomysłem 🙂

3 Samochodem

Jest to opcja tylko dla osób, które planują dłuższą podróż po Europie zwiedzając po drodze inne miasta, np. Weronę, Rzym, Neapol itd. Jazda samochodem na Maltę ma raczej miejsce tylko w przypadku osób, które się tam przeprowadzają na stałe 🙂

Ile kosztują bilety lotnicze na Maltę?

Bilety na Maltę można wyszukać już za niewiele mniej niż 100zł w jedną stronę. Jest to możliwe praktycznie z każdego z miast, które wymieniłem w poprzednim punkcie. Mi udawało się znaleźć loty z Berlina na Maltę w 2 strony za 200zł, zarówno poza sezonem jak i w sezonie, jednakże w sezonie na pewno jest to dużo trudniejsze i jeśli chcemy znaleźć tańszy lot, trzeba być elastycznym co do daty wylotu i powrotu 🙂

Kiedy wybrać się na Maltę?

Jeśli chcesz tylko pozwiedzać, możesz udać się na Maltę w dowolnym miesiącu. Nawet zimą kurtka za dnia nie będzie potrzebna. Jeśli chcesz natomiast popływać w morzu, warto przybyć wówczas pod koniec kwietnia lub początku maja aż do października. Jeśli źle znosisz upały, Malta będzie zbyt gorącym miejscem w lipcu i sierpniu.

Na ile dni wybrać się na Maltę?

Jest to kwestia indywidualna, na Malcie jest dużo pięknych miejsc do zobaczenia, jednak jeśli chcesz poznać większość atrakcji tego malowniczego kraju i spędzić trochę czasu na plaży, zalecałbym przeznaczenie ok. 7-10 dni. Jeśli interesują Ciebie festyny, warto wydłużyć nieco pobyt 🙂

Klimat Malty

Malta znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego typu śródziemnomorskiego. Maltański klimat cechują bardzo łagodne zimy i długie, ciepłe, często gorące lata. Zimą temperatura rzadko kiedy spada poniżej 10 stopni na plusie 🙂

Średnia roczna temperatura wynosi 23 °C w dzień i 16 °C w nocy. Średnia temperatura dwóch najchłodniejszych miesięcy roku – stycznia i lutego wynosi 16 °C w dzień i 10 °C w nocy.  Standardowy sezon letni trwa pół roku, od maja do października, jednakże także w kwietniu i listopadzie średnia temperatura rzadko spada poniżej 20 °C w ciągu dnia i 13 °C w nocy. W najcieplejszym miesiącu roku – sierpniu, temperatury wynoszą zwykle od 28 do 37 °C w ciągu dnia, około 23-26 °C w nocy, to oznacza, że kąpieli w morzu można swobodnie zażywać w środku nocy 🙂 Woda latem w środku nocy jest dużo cieplejsza od wody w Bałtyku popołudniu 🙂

Charakterystyczną cechą maltańskiego klimatu jest jego niebywała stabilność. Nie ma drugiego kraju w Europie o tak stabilnym klimacie 🙂 Na wyspach występują minimalne wahania temperatury, co oznacza że jeśli danego dnia popołudniu jest 30 stopni, to następnego może być zaledwie 2-3 stopnie mniej czy więcej. Co więcej, dobowa amplituda na Malcie jest bardzo mała, rzadko kiedy przekracza ona 7 stopni. Latem bywa, że w w najcieplejszym momencie dnia jest 28 stopni, zaś w nocy temperatura nie spada poniżej 24-26 🙂  Malta posiada bardzo ciepłe noce, najcieplejsze w całej Europie. Najwyższa zanotowana temperatura na wyspie wynosiła 43 stopnie, zaś najniższa 2 stopnie Celsjusza.

Malta ma około 600 mm opadów rocznie (dla porównania Szczecin ma 540mm opadów), czyli de facto na Malcie pada więcej niż w Polsce 🙂 Różnica jest taka, że opady na Malcie są zupełnie inaczej rozłożone w ciągu roku, gdyż zimą jest ich znacznie więcej niż w Polsce, zaś latem bywa, że nie występują wcale. Mieszkając 2 pełne miesiące na Malcie w lipcu i sierpniu nie spadła nawet kropla deszczu 🙂 Na Malcie najbardziej deszczowym miesiącami są listopad, grudzień oraz styczeń. Mgła na Malcie jest bardzo rzadkim zjawiskiem.

Nasłonecznienie

Malta może pochwalić się dużą ilością słońca, co jest jednym z powodów dlaczego ten maleńki kraj tak przyciąga turystów. Dni zimą nie są tak krótkie jak w Polsce, średnio przekraczają ponad 10 godzin. Z drugiej strony, latem dni są odrobinę krótsze niż w Północnej Polsce.

Malta ma w sumie ok. 3100 godzin czystej słonecznej pogody rocznie (dla porównania w Warszawie jest to zaledwie 1600 godzin), od ponad 160 h w grudniu do ponad 377 h w lipcu. Prawdopodobieństwo bezchmurnej słonecznej pogody na Malcie wynosi aż 71%. W lipcu czy sierpniu czasami ciężko jest się doszukać jakiejkolwiek chmury 🙂

Na Malcie występuje około 300 dni słonecznych rocznie – z takim hasłem możecie się często spotkać na ulotkach szkół językowych. Valletta, stolica Malty jest najbardziej słoneczną miejscowością w Europie.

W jakim mieście zarezerwować nocleg?

Malta to tak naprawdę jedna wielka konurbacja składająca się z kilkudziesięciu miejscowości. Najbardziej popularną miejscowością z hotelami są Sliema i St. Julian‚s w centralnej części wyspy, a także Bugibba na północy wyspy. Mniej popularnymi miejscowościami jako baza wypadowa są MarsaskalaBirżebbuġa na południu i Melieha na północy wyspy.

Jeśli interesuje Ciebie tylko plażowanie, wybierz obojętnie którą z miejscowości, które wymieniłem.

Jeśli chcesz pozwiedzać jak najwięcej i poplażować, najlepszym wyborem będzie Sliema. Jest tam plaża, największa galeria handlowa, supermarkety i restauracje. Sliema posiada fantastyczną siatkę połączeń autobusowych, co pozwoli na przemieszczanie się po wyspie bez konieczności wynajmowania auta.

Jeśli zależy Ci na życiu nocnym, najlepszym wyborem będzie na pewno St. Julian’s gdzie roi się od klubów wszelakiej maści w części zwanej Paceville 😉 Jest tam także jedna malutka plaża.

Ceny noclegów

W sezonie łóżko w pokoju wieloosobowym zaczyna się od mniej więcej 22 euro za dobę za noc. Za pokój prywatny trzeba liczyć od 50 euro wzwyż. Za pokój w hotelu trzeba liczyć z 60-70 euro lub więcej, jeśli dokonujemy rezerwacji wcześniej. Obłożenie w lipcu i sierpniu w Sliemie wynosiło 95-100% w zależności od dnia. Rezerwowanie noclegu dopiero na miejscu absolutnie nie wchodzi w grę.

Poza sezonem ceny są o ok. 20-40% niższe.

Transport

Wypożyczenie samochodu ma sens, jeśli chcemy przyśpieszyć zwiedzanie wyspy, jednakże auto nie jest konieczne.

Malta posiada rozbudowaną sieć autobusową na wyspach Malta oraz Gozo. Praktycznie każda najmniejsza miejscowość posiada jakiś przystanek autobusowy. Stojąc na przystanku trzeba pamiętać by machnąć ręką – inaczej kierowca się nie zatrzyma 🙂 Sezonie trzeba się liczyć, że na niektórych trasach autobusy są tak zatłoczone, że często nie zatrzymują się na przystankach, a następny przyjeżdża dopiero za pół godziny lub nawet godzinę 😉

Dla gapowiczów – nie ma nawet szansy na jazdę bez biletów 🙂 Wsiadając do autobusu należy kupić bilet jednorazowy lub zeskanować kartę. Bilet pojedynczy kosztuje w sezonie 2 euro, zaś zimą 1,5 euro i umożliwia poruszanie się przez 2 godziny. Przesiadki dozwolone, należy w tym celu zachować bilet wydany przez kierowcę. Kupując bilet jednorazowy postaraj się mieć odliczone pieniądze, znacząco skraca to czas postoju na przystanku gdy 20 osób kupuje bilet 🙂

W przypadku dłuższego pobytu można też zakupić kartę Tallinja na 7 dni lub drugą opcją jest karta na 12 przejazdów za 15 euro. Więcej o biletach przeczytasz tutaj: bilety autobusowe.

Więcej informacji o trasach autobusowych znajdziesz TUTAJ.

Na wyspie można też spróbować przemieszczać się autostopem, jednak odradzam przemieszczanie się nim w aglomeracji Valletty – zbyt dużo lokalnego ruchu, natomiast autostop działa w przypadku mniej obleganych miejsc o mniejszym zagęszczeniu dróg.

Malta

Schemat komunikacji autobusowej na Malcie oraz Gozo

1. Główne atrakcje Comino

Comino

Comino to najmniejsza zamieszkana wyspa Malty. Znajduje się tam Błękitna Laguna (Blue Lagoon) – najbardziej turystyczne miejsce całego kraju. Jest to miejsce z niewiarygodnie czystą wodą, jak z katalogu biura podróży 🙂

Aby się tam dostać najlepiej jest dojechać autobusem do miejscowości Cirkewwa. Bilet w 2 strony kosztuje ok. 10 euro, w zależności od firmy. Uwaga! Latem konieczne jest dotarcie na Comino bardzo wczesnym rankiem. Popołudniu te miejsce jest przeludnione, nie ma nawet szansy na rozłożenie się tam z ręcznikiem! Można tam zakupić jakieś przekąski lub drinki, jednak ceny są dość wysokie.

Istnieje możliwość dopłynięcia na Comino także ze Sliemy, jednakże jest to na pewno dużo droższe.

Malta

Droga na Comino

 

Motorówką na Comino

Malta

Blue Lagoon

Malta

Blue Lagoon

Malta

Comino i Blue Lagoon

Malta

Blue Lagoon

Powrót z Comino

2. Główne atrakcje Malty

Marsaxlokk

Marxaxlokk to mała wioska rybacka na południu wyspy. Każdej niedzieli wcześnie rano odbywa się tam targ rybny, gdzie można spróbować świeżej ryby 🙂 Nie brakuje też tandetnych chińskich pamiątek 🙂 Na obrzeżach wioski znajduje się też niewielka plaża piaszczysta.

Malta Malta Malta Malta

Sliema

Sliema to jedno z największy miast Malty z doskonałą bazą noclegową i zapleczem gastronomicznym. Miasto słynie z dość dobrze zachowanej zabudowy miejskiej. W mieście znajduje się dość długa plaża kamienista. Znajduje się tu także dużo supermarketów i punktów usługowych.

Malta Malta Malta Malta Malta Malta Malta Malta  Malta Malta Malta Malta Malta

Mdina

Mdina to malutkie miasteczko w zachodniej części wyspy będące w przeszłości stolicą Malty. Mdina jest bardzo urokliwym miasteczkiem położonym na wzgórzu z wąskimi uliczkami.

Malta Malta Malta Malta Malta Malta Malta

St. Peter’s Pool

St. Peter’s Pool to jeden z najpiękniejszych naturalnych basenów na Malcie. Znajduje się ok 2km od wioski Marsaxlokk. Woda w tym basenie jest ma krystaliczny kolor. Miejsce te jest bardzo popularne wśród ludzi, którzy lubią poskakać do wody. Miejsce te raczej nie nadaje się na wypoczynek z małymi dziećmi.

Malta Malta Malta Malta Malta

Valletta

Valletta to jedna z najmniejszych stolic świata, w której znaleźć można pełno zabytków. Jest ona najdalej na południe wysuniętą stolicą Europy. W mieście nie ma praktycznie wolnej przestrzeni, każdy metr kwadratowy jest zagospodarowany. Miasto boryka się z problemem parkingów.

Poza budynkami rządowymi, w mieście znajdziemy pełno restauracji, barów oraz sklepów z pamiątkami. Koniecznie w Valettcie trzeba odwiedzić Lower Barakka Gardens oraz Upper Barakka Gardens, skąd rozpościera się  zapierający dech w piersiach widok na morze oraz trójmiasto 🙂

Malta

Strome ulice Valletty

Malta

Widok na trójmiasto

Malta

Ulica prosta jak strzała

Malta

Centrum stolicy z budynkami rządowymi

Malta

Widok na port Valletty

Malta

W tle trójmiasto

Malta

Malta

Typowa brytyjska budka

Malta

Centrum Valletty

Dingli Cliffs

Klify Dingli to najwyżej położone miejsce na całej wyspie. Znajdują się one w południowo-zachodniej części wyspy. Jest to miejsce gdzie można się udać na dłuższy spacer podziwiając morze bez tłumów turystów. Najwyższy szczyt Ta’ Dmejrek  liczy zaledwie 253m n.p.m.

Malta Malta Malta

Golden Bay i Ghajn Tuffieha

Golden Bay i Ghajn Tuffieha to dwie niewielkie zatoki w północno-zachodniej części wyspy, które są najbardziej popularnymi plażami na Malcie. Między zatokami znajduje się niewielkie wzgórze z wieżą, skąd pięknie widać obie zatoki.

Minusem tego miejsca jest to, że autobusy powrotne z Golden Bay latem wieczorową porą bywają bardzo zatłoczone.

Malta Malta Malta Malta Malta

Malta

Blue Grotto

Blue Grotto to jaskinia znajdująca się w południowo-zachodniej części Malty. Do groty wpływa się na łódce. Woda w grocie jest bardzo czysta

W porze zimowej (od listopada do marca) jaskinia jest dostępna dla turystów  w godzinach od 9:30 do 15:30.

W porze letniej (od kwietnia do października) zwiedzanie jest dostępne od 9 do 17.

Cena biletu dla osoby dorosłej 8 euro, dla dziecka 4 euro.

Malta Malta Malta Malta

Birżebbuġa

Birżebbuġa (wymawiana jako „Birżebudżja„) to miasteczko usytowane na południowym krańcu Malty. Jest tam bardzo popularna plaża o nazwie Pretty Bay. Ponadto w miejscowości znajduje się pomnik upamiętniający szczyt na Malcie z roku 1989r., kiedy to spotkali się George H. W. Bush oraz Mikhail Gorbachev. Podczas szczytu debatowano nad końcem zimnej wojny.

Malta Malta Malta Malta Malta Malta Malta Malta

Mosta

Mosta to jedno z najbardziej zaludnionych miast kraju. W mieście znajduje się Rotunda Wniebowzięcia NMP. Obiekt sakralny został wybudowany w poł. XIX w. Kościół naprawdę robi wrażenie z zewnątrz oraz wewnątrz 🙂

Malta Malta Malta

St. Julian’s

St. Julian’s wraz ze Sliemą tworzy biznesowe centrum wyspy. W St. Julian’s znajdują się najbardziej luksusowe hotele, restauracje i bary czynne do późnych godzin.

Malta Malta Malta Malta

Paceville

W dzielnicy Paceville znajduje się największe zagęszczenie klubów, dyskotek, barów na całej Malcie! Kluby czynne są do białego rana. Wejście do większości z nich jest darmowe. Będąc w Paceville trzeba uważać na portfele, gdyż jest to miejsce gdzie grasują kieszonkowcy.

Malta

Floriana

Floriana to ostatnia miejscowość przed Vallettą. Zobaczysz tu na pewno pełno autobusów na głównej drodze. Wjeżdżając do Floriany na pewno ujrzysz okazałą bramę Porte des Bombes. Nieopodal bramy znajduje się wielki punkt przesiadkowy o nazwie Bombi.

We Florianie znajduje się ogród, a przed nim pomnik niepodległości Malty. Nieopodal znajduje się także okazały Kościół św. Publiusza. Florianę można odwiedzić na chwilę podczas dłuższej przesiadki w drodze do innych miast 😉

Malta Malta Malta Malta

Paola

Paola to miasto we wschodniej części wyspy. Znajduje się tu jedyny meczet na wyspie. Malta Malta Malta

Marsaskala

Marsaskala to jedno z większych miast Malty. Znajduje się na wschodzie wyspy i jest to miasteczko gdzie nie ma takiego tłumu turystów. W miasteczku można podziwiać ładn architekturę oraz popływać.

Malta Malta Malta Malta

Ceny w restauracjach

Poniżej zamieszczam przykładowe ceny w restauracjach w różnych miejsowościach, jednak większość cen wzięta ze Sliemy 🙂

Wrap z kurczakiem lub tuńczykiem- 5,95 euro

Angielskie śniadanie – 4,95 euro

Jajecznica 4,95 euro

Świeżo upieczony rogalik  – 1,8 euro

Pizza margherita – 7,5 euro

Pizza z tuńczykiem – 8,9 euro

Hamburger meksykański – 4,5 euro

Nuggetsy z kurczaka z frytkami i sałatą – 6,2 euro

Kanapka z szynką i sałatą – 2,6 euro

Sałatka z kurczakiem – 9 euro

Grillowana pierś z kurczaka w sosie pieczarkowym z frytkami i sałatą – 14 euro

Ryba dnia z frytkami i surówką – 16,9 euro

Pieczywo czosnkowe z serem – 2,8 euro

spaghetti bolognese: mała porcja 6 euro, duża porcja 7 euro

Piwo Cisk (maltańskie) 0,5l – 2 euro

Shawarma z kurczakiem – 5 euro

Podsumowanie – dlaczego warto wybrać się na Maltę?

  • członkostwo w Unii Europejskiej i Schengen, co wiąże się z brakiem konieczności posiadania paszportu
  • duża ilość połączeń lotniczych z Polski i Berlina
  • przystępna cena biletów lotniczych
  • ok. 300 jasnych, słonecznych dni w roku
  • ciepłe zimy i gorące lata
  • ciepłe noce sprzyjające wieczornym spacerom, a nawet kąpielom w morzu
  • niewiarygodnie czysta woda w morzu
  • relatywnie sprawna komunikacja autobusowa, która nie zmusza do wynajmowania samochodu
  • język angielski jest językiem urzędowym, więc nie ma absolutnie żadnego problemu z komunikacją
  • fantastyczne miejsce na kurs angielskiego lub włoskiego, (spotykałem nawet ludzi z Brazylii czy Kolumbii, którzy specjalnie lecieli tysiące kilometrów na Maltę by nauczyć się angielskiego, mimo iż mają pełno krajów anglojęzycznych znacznie bliżej i tańszym kosztem)
  • brytyjska przeszłość kolonialna połączona z klimatem śródziemnomorskim, daje to bardzo ciekawe połączenie 🙂
  • urokliwa architektura, a przede wszystkim kolorowe drzwi i okiennice
  • bardzo duża ilość zabytków oraz atrakcji biorąc pod uwagę niewielką powierzchnię kraju
  • bardzo ciekawe festyny w wielu miejscowościach wysp
  • fantastyczne miejsce do nurkowania
  • cenowo nie wygląda znacznie drożej od Francji czy Włoch
  • olbrzymia ilość wydarzeń kulturalnych – wpis o festach na na Malcie

Dla kogo jest Malta?

Malta na pewno jest znakomitym miejscem dla wielbicieli historii i architektury oraz dla osób lubiących nurkować (głównie na Gozo). Znajdzie się też sporo ciekawych miejsc dla miłośników fotografii, Malta jest krajem płasko-pagórkowatym, więc pasjonaci gór będą na Malcie na pewno zawiedzeni. Malta nie będzie także najlepszym wyborem dla rowerzystów, gdyż na wyspie jest bardzo mało ścieżek rowerowych, a ponadto często ulice są zbyt wąskie by samochód i rower zmieściły się na jednokierunkowych uliczkach.

Jeśli zainteresowała Ciebie Malta, koniecznie przeczytaj kolejny wpis o atrakcjach turystycznych Gozomniejszej z wysp Malty.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania związane ze zwiedzaniem Malty pisz w komentarzach, a na pewno odpowiem! 🙂

Przeczytaj też

6 thoughts on “Malta – praktyczny przewodnik (dużo zdjęć!)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *